Van 1-fase naar 3-fase na 1 juli 2026: kunt u op een wachtlijst komen?

Sinds 1 juli 2026 is de werkwijze veranderd waarmee netbeheerders aanvragen voor netcapaciteit behandelen. Dat roept bij veel huiseigenaren de vraag op of een overstap van 1-fase naar 3-fase nu ineens jarenlang gaat duren. Het korte antwoord: niet automatisch. Of u te maken krijgt met een wachtlijst hangt af van de beschikbare capaciteit en de mate van netcongestie in uw eigen gebied, niet van een landelijke stop. In dit artikel leggen we uit wat er precies is veranderd, of dit voor u geldt, en welke stappen u praktisch kunt zetten.

Wat veranderde er op 1 juli 2026?

Vóór 1 juli 2026 reserveerden netbeheerders in gebieden met netcongestie vaak apart capaciteit voor kleinverbruikers, zoals huishoudens en kleine bedrijven. Die aparte reservering is per 1 juli 2026 gestopt. In gebieden waar het elektriciteitsnet vol zit, komen aanvragen van kleinverbruikers voortaan op dezelfde integrale wachtlijst terecht als aanvragen van grootverbruikers.

Dit geldt niet overal in Nederland, maar alleen in gebieden waar daadwerkelijk sprake is van netcongestie. Buiten die gebieden verandert er voor een normale aanvraag in de praktijk weinig. Netbeheerders brengen periodiek in kaart waar capaciteit kan worden toegekend en waar het knelt, en zetten de uitbreiding van het stroomnet onverminderd voort.

Voor de volgorde binnen een wachtlijst geldt een prioriteringskader dat door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) is vastgesteld. Dit kader geeft in de eerste plaats voorrang aan initiatieven die extra ruimte op het net creëren, aan veiligheid, en aan projecten met een belangrijke maatschappelijke functie zoals woningbouw, zorg en onderwijs. Voor de meeste individuele huishoudens geldt binnen de wachtlijst het gewone basisprincipe: wie het eerst aanvraagt, komt het eerst aan de beurt.

Belangrijk om nauwkeurig te zijn: er bestaat geen garantie dat een aanvraag vóór 1 juli 2026 een wachtlijst altijd voorkomt. De officiële informatie spreekt over een volgorde-principe, niet over een harde deadline die vroege aanvragers vrijstelt.

Geldt de wachtlijst ook voor het verzwaren van een bestaande aansluiting?

Ja. De wachtlijstregeling is niet beperkt tot compleet nieuwe aansluitingen. Ook een verzwaring van een bestaande aansluiting - bijvoorbeeld de overstap van 1-fase naar 3-fase, of het vergroten van het gecontracteerd vermogen - valt onder dezelfde werkwijze. Of u daadwerkelijk te maken krijgt met wachttijd, hangt af van de lokale netsituatie: in een gebied zonder congestie kan een verzwaring vlot verlopen, in een gebied met een vol net kan de doorlooptijd flink oplopen.

VD Elektrotechniek kan de wachttijd van uw netbeheerder niet garanderen of beïnvloeden - dat ligt volledig bij de netbeheerder. Wat wij wel kunnen doen, is uw situatie beoordelen zodat u weet wat er aan uw kant (de groepenkast en binneninstallatie) nodig is, en zodat u een onderbouwde aanvraag bij de netbeheerder kunt indienen.

Heeft u werkelijk 3-fase nodig?

De aandacht voor netcapaciteit leidt er ook toe dat "3-fase" soms als vanzelfsprekende oplossing wordt gepresenteerd. Dat is niet altijd terecht. Of u 3-fase nodig heeft, hangt af van het benodigde vermogen en van hoeveel u gelijktijdig gebruikt, niet simpelweg van het type apparaat:

• Inductiekoken: lichtere inductiekookplaten kunnen vaak op een aparte groep op 1-fase. Zwaardere modellen, of een combinatie met andere kookapparatuur, vragen eerder om 3-fase of een krachtgroep.
• Laadpaal: een laadpaal werkt prima op 1-fase. 3-fase wordt vooral relevant als u sneller wilt laden of de laadpaal combineert met andere zware apparatuur.
• Warmtepomp: sommige warmtepompen draaien op 1-fase, zwaardere systemen hebben meer vermogen en dus mogelijk 3-fase nodig.
• Meerdere zware apparaten tegelijk: vooral de combinatie en het gelijktijdig gebruik van meerdere zware groepen bepaalt of uw huidige aansluiting nog voldoet.
• Toekomstige uitbreiding: als u binnen afzienbare tijd meerdere van deze apparaten verwacht, kan het slim zijn dit in één keer te laten beoordelen in plaats van steeds opnieuw.

Er is dus geen algemene regel dat elk van deze apparaten altijd 3-fase vereist. Wij beoordelen dit op basis van uw bestaande groepenkast en uw concrete situatie, niet op basis van een vuistregel per apparaat.

Hoe weet u of u nu 1-fase of 3-fase heeft?

U hoeft hiervoor niets zelf open te maken of aan uw installatie te sleutelen. Veilige manieren om dit te controleren:

• De aansluitgegevens opvragen bij uw netbeheerder.
• De aansluitgegevens bekijken in het klantportaal van uw netbeheerder.
• Dit laten beoordelen door een installateur, als onderdeel van een reguliere beoordeling van uw groepenkast.

Ga niet zelf in verzegelde onderdelen van de meterkast kijken - dat is niet nodig en niet veilig.

Wie doet wat?

Bij een overstap van 1-fase naar 3-fase zijn er twee duidelijk gescheiden rollen:

VD Elektrotechniek verzwaart de netaansluiting zelf niet - dat is en blijft het werk van de netbeheerder.

Wat is de juiste volgorde?

In grote lijnen ziet het praktische traject er zo uit:

1. Laat uw huidige groepenkast en installatie beoordelen.
2. Bepaal samen welke capaciteit u werkelijk nodig heeft.
3. Dien de aanvraag voor de nieuwe aansluiting in bij uw netbeheerder, bijvoorbeeld via mijnaansluiting.nl.
4. Plan de benodigde aanpassing van de groepenkast.
5. Stem de uitvoering van de elektrische werkzaamheden af op de uitvoeringsdatum van de netbeheerder.

Deze volgorde kan per netbeheerder en per situatie iets afwijken; raadpleeg bij twijfel altijd de actuele informatie van uw eigen netbeheerder.

Wat kost van 1-fase naar 3-fase?

Er zijn twee aparte kostenposten, die u niet moet verwarren:

Kosten van de netbeheerder voor het verzwaren van de aansluiting zelf verschillen per netbeheerder, per regio en per situatie. Raadpleeg hiervoor de actuele tariefinformatie van uw eigen netbeheerder of de capaciteitstool op mijnaansluiting.nl.

Kosten van de aanpassing aan uw groepenkast of binneninstallatie hangen af van de staat van uw huidige kast, het aantal groepen en wat er moet worden aangepast. Voor een eerste richtprijs kunt u onze prijscalculator gebruiken. Voor een definitief, op maat gemaakt voorstel beoordelen wij het liefst eerst een foto van uw huidige groepenkast.

Veelgestelde vragen